Tarifa cero, segregación y desigualdad social
estudio de la experiencia de Mariana (MG)
DOI:
https://doi.org/10.53613/josum.2023.v3.009Palabras clave:
Tarifa Cero, Desigualdad Social, Derecho a la Movilidad, Transporte Público ColectivoResumen
Este artículo parte de la premisa de que el cobro directo de tarifas en el sistema de transporte público colectivo es un elemento segregador, que compromete el derecho a la movilidad de las poblaciones más vulnerables. Basado en un estudio de caso específico del Programa Tarifa Cero en Mariana (MG), el estudio demuestra que el aumento en el flujo de pasajeros después de la implementación en febrero de 2022 se produjo principalmente en las regiones más vulnerables, identificadas en función del número de personas registradas en el Registro Único de Programas Sociales del Gobierno Federal (CadÚnico). La encuesta también mide la demanda reprimida en la ciudad, comparándola con el número de viajes en el municipio de Ouro Preto (MG), utilizado como grupo de control para identificar mejor el nivel de variación de las personas transportadas relacionadas con la Tarifa Cero en el contexto de la pandemia de Covid-19.
Citas
AGÊNCIA SENADO. Fim da emergência de saúde da covid pode impactar legislação e políticas públicas. 2022. Disponível em: https://www12.senado.leg.br/noticias/materias/2022/04/20/fim-da-emergencia-de-saude-da-covid-pode-impactar-legislacao-e-politicas-publicas
AMARAL, Marcelo Cintra do. A mobilidade da cidade aos pedaços: espaço-tempo-corpo dos deslocamentos em Belo Horizonte. 2015. Tese (Doutorado) – Departamento de Geografia, Universidade Federal de Minas Gerais, Belo Horizonte, 2015.
CARIBÉ, Daniel. Tarifa Zero: mobilidade urbana, produção do espaço e direito à cidade. 2019. Tese (Doutorado) - Faculdade de Arquitetura da Universidade Federal da Bahia, Salvador, 2019.
GORZ, André. Ecológica. São Paulo: Annablume, 2010.
GREGORI, Lucio et al. Tarifa zero: a cidade sem catracas. São Paulo: Autonomia Literária, 2020.
ILLICH, Ivan. Toward a History of Needs. New York: Pantheon Books, 1978.
LEFEBVRE, Henri. O direito à cidade. 5. ed. São Paulo: Centauro, 2008.
ŁUGOWSKI, Ł. Potencjalne korzyści wprowadzenia bezpłatnej komunikacji publicznej w polskich miejscowościach. Transport Miejski i Regionalny, v. n. 7, 2020.
VASCONCELLOS, Eduardo Alcântara. Transporte urbano, espaço e equidade: análise das políticas públicas. São Paulo: Annablume, 2001.
VILLAÇA, Flávio. O território e a dominação social. In: Margem Esquerda, número 24. São Paulo: Boitempo, 2015.
MARIANA (MG). Ouvidoria Municipal. Relatório de Pesquisa sobre Tarifa Zero. 2022.
MARIANA (MG). Prefeitura Municipal de Mariana (MG). Lei nº. 3.528/2021. Disponível em: https://tarifazero.mariana.mg.gov.br/lei-n-3-528
OPAS/OMS. Histórico da pandemia de COVID-19 - OPAS/OMS | Organização Pan-Americana da Saúde. S.d. Disponível em: https://www.paho.org/pt/covid19/historico-da-pandemia-covid-19
PEREIRA, Rafael H. M. et al. Tendências e desigualdades da mobilidade urbana no Brasil: o uso do transporte coletivo e individual. Texto para discussão 2673. Brasília: Instituto de Pesquisa Econômica Aplicada (IPEA), 2021. DOI: https://doi.org/10.38116/td2673
SANTOS, Milton. O espaço dividido: os dois circuitos da economia urbana dos países subdesenvolvidos. 2 ed. São Paulo: Edusp, 2008.
SANTOS, Milton. A natureza do espaço: técnica e tempo, razão e emoção. São Paulo: Edusp, 2012.
STRÄULI, L. et al. Beyond fear and abandonment: Public transport resilience during the COVID-19 pandemic. Transportation Research Interdisciplinary Perspectives, v. 16, p. 100711, dez. 2022. doi: 10.1016/j.trip.2022.100711. DOI: https://doi.org/10.1016/j.trip.2022.100711
Descargas
Publicado
Cómo citar
Número
Sección
Categorías
Licencia
Derechos de autor 2023 Journal of Sustainable Urban Mobility

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución 4.0.
Licencia pública internacional Creative Commons Attribution 4.0
Al ejercer los Derechos Licenciados (definidos a continuación), la persona acepta y acuerda estar obligado por los términos y condiciones de esta Licencia Internacional Pública de Atribución/Reconocimiento 4.0 de Creative Commons ("Licencia Pública"). Vea detalles aqui.










